Stichting Anton van Duinkerken Nu bestaat 1 jaar

Enkele grepen uit het eerste jaar van Stichting Anton van Duinkerken Nu

Vandaag is het precies een jaar geleden dat Stichting Anton van Duinkerken Nu officieel werd opgericht in Van Duinkerkens geboortestad Bergen op Zoom. Het beoogde doel daarbij was de bekendheid van het leven en werk van Anton van Duinkerken te bevorderen en de actualiteit ervan te onderzoeken.

Inmiddels zijn we een jaar verder en hoewel we ons nog altijd een jonge stichting noemen zijn we trots op wat we bereikt hebben. Met een vijfkoppig bestuur zien we ons gesteund door een waardig comité van aanbeveling en extern adviseur. Inmiddels telt de stichting al ruim 40 vrienden van Anton, die ons werk ook een financieel warm hart toedragen.

In het eerste jaar van ons bestaan hebben we onze stichting en Van Duinkerkens leven en werk op meerdere manieren op de kaart gezet. In november 2019 vond onze eerste publieksbijeenkomst plaats rondom Van Duinkerkens verzet tegen het nationaalsocialisme en in februari van dit jaar hadden we onze tweede bijeenkomst over Van Duinkerkens bijdrage aan de Bergse vastenavond, die gepaard ging met een tentoonstelling. In maart volgde een themanummer van De Waterschans, die geheel in het teken van Anton van Duinkerken stond.

Voor het komende jaar gaan we met hetzelfde enthousiasme verder om het leven en werk van Anton van Duinkerken verdere bekendheid te geven. Houd deze website in de gaten voor toekomstige activiteiten of word vriend van Anton en word altijd uitgenodigd!

Het gedicht ‘De Wuivende’ in een actuele context

Vorige week maakte minister Hugo de Jonge bekend dat de bewoners van zorg- en verpleeghuizen geen bezoekers meer mogen ontvangen. Ook voor partners, kinderen en andere geliefden geldt dit verbod, wat ondanks dat er begrip bestaat voor de genomen maatregel, tot veel verdriet heeft geleid.

De bewoners zullen zich afgesloten voelen van de gewone wereld, die op dit moment ook weer niet zo gewoon is, integendeel. Er moest plotseling min of meer afscheid van elkaar genomen worden. Toen ik van deze maatregel hoorde moest ik denken aan een gedicht van Anton van Duinkerken.

Van Duinkerken werd tijdens de Tweede Wereldoorlog op 4 mei 1942 aangehouden vanwege zijn in de ogen van de bezetter subversieve activiteiten. Hij werd gegijzeld en afgevoerd naar het kamp Beekvliet in Sint Michielsgestel en daarmee ook afgesloten van zijn gezin en de buitenwereld. Van Duinkerken was toen 39 jaar, getrouwd met Nini Arnolds en samen hadden zij zes kinderen. Het gezin woonde in Amsterdam.

De katholieke Van Duinkerken schreef veel tijdens zijn gijzeling in Sint Michielsgestel en de helft van zijn brieven kunnen beschouwd worden als liefdesbrieven. Op 7 juli 1942, dus na drie maanden, diende hij een verzoek in om zijn vrouw te mogen ontvangen en tot zijn grote vreugde werd toestemming verleend voor een bezoek. Aan Nini worden ‘vijf volle uren’ toegestaan: op dinsdag 22 juli, van ’s morgens halftwaalf tot ’s middags halfvijf.

De dag na het bezoek van zijn vrouw vereeuwigde Van Duinkerken zijn vrouw in een gedicht: De Wuivende. Het schildert haar zoals zij, na het vertrek uit het kamp, te voet langzaam uit zijn ogen verdwijnt terwijl zij de weg door de korenvelden neemt , terug naar het station in Den Bosch, zwaaiend met haar zakdoek, steeds kleiner wordend aan de horizon.

De Wuivende

Mijn vrouw is de wuivende, die met haar zakdoek
in ’t licht langs het korenveld gaat.
Zij zendt mij een uiterste teken van liefde
nu zij mij, gedwongen, verlaat.

Wie weet voor hoelang zij vertrekt? Ik blijf eenzaam
doch jubel slaat op in mijn bloed.
Ik voel mij niet langer gevangen; rondom mij
is alom haar wuivende groet.

Mijn God in de hemel, die ’t ziet, en die weet
hoe ik nooit voor mijzelven iets vroeg
– Al wat gij mij gaaft heb ik dankbaar aanvaard
En Gij gaaft mij geluk genoeg! – 

Verhoor voor vandaag en de rest van mijn leven
één enkele bede van mij:
Dat altijd mijn vrouw als uw teken van liefde
voor mij deze wuivende zij.

Haar simpel bewegen der hand bij haar afscheid
zond mij het geheim tegemoet,
Waarom Gij uw engel zijn boodschap liet zeggen
Beginnende met ‘Wees Gegroet’!

Want al wat beweegt, hier op aarde, in de zee
langs uw hemelen vol heerlijkheid 
Is niets dan een wuivende groet aan de ziel
om te zeggen, hoe goed Gij zijt.

Wie God wil begrijpen die heeft niet genoeg
aan ons vorsende mensenverstand.
Hij ziet naar het dansen van sterren en golven
en ’t wuiven der dierbaarste hand.

Al wat ik geloof en belijd vat ik samen
in deze, mijn opperste wet:
Mijn ziel zij een wuivende groet aan mijn God
want ik heb geen volmaakter gebed.

Mijn ziel zij een riet aan de stroom der genade
en een wuivende golfslag, die spoelt
Langs de zoelheid der kust, en een graanveld in zon,
dat de tocht van de zomerwind voelt.

Mijn ziel zij gelijk aan de ziel van de vrouw
die mij toezond uw godlijke groet
Want zij is de wuivende, die Gij mij gaaft
en ik dank U, het leven is goed.

Uit alles in dit gedicht blijkt de grote liefde voor zijn vrouw. Daarnaast geeft de katholieke Van Duinkerken blijk van zijn rotsvaste vertrouwen in God. Dit alles speelde in 1942, midden in de oorlog, en Van Duinkerken was bang dat hij de gehele oorlog opgesloten zou blijven. Gelukkig kwam hij op 18 december1942 alweer vrij. Zijn gevangenschap duurde dus ‘slechts’ zeven maanden, maar dat was in juli nog niet te voorzien.

De ‘gevangenschap’ van onze geliefden in een verpleeg- of verzorgingshuis is nog maar net begonnen en we weten ook niet hoe lang die zal duren. Hopelijk geen zeven maanden. Verder gaat de vergelijking met Van Duinkerken ook niet helemaal op. Van Duinkerken was in mei 1942 nog jong (39), krachtig en gezond. Onze geliefden in de zorginstellingen zijn meestal veel ouder en behoren tot een kwetsbare bevolkingsgroep.

Maar toch kan enige troost en bemoediging worden gevonden in de woorden van De Wuivende. En één ding maakt het gedicht ons heel duidelijk: vooral door de LIEFDE blijf je met elkaar verbonden.

Door Bart Nefs.

Anton van Duinkerkenwandeling op Koningsdag

Vanwege de maatregelen die de overheid heeft getroffen tegen de verspreiding van het coronavirus, heeft het Oranje Conité Bergen op Zoom gecommuniceerd dat de activiteiten op Koningsdag dit jaar geen doorgang zullen vinden. In overleg met Stadsgidsen Bergen op Zoom is besloten de Anton van Duinkerkenwandeling te verplaatsen naar Koningsdag 2021. Meer nieuws volgt tegen die tijd.

Op Koningsdag 27 april 2020 organiseren het Oranje Comité, de Stadsgidsen Bergen op Zoom en Stichting Anton van Duinkerken Nu een speciale Anton van Duinkerkenwandeling. Onder vakkundige begeleiding van SBM stadsgidsen wordt een route door het centrum van Bergen op Zoom afgelegd langs locaties die een belangrijke rol hebben gespeeld in het leven van Anton van Duinkerken. Gedurende de wandeling wordt er aan de hand van de bezochte locaties verteld over het leven en werk van Anton van Duinkerken en zijn band met Bergen op Zoom. De wandeling start met een oranjebitter om de verjaardag van de koning te vieren en sluit af met een drankje in café Het Zwijnshoofd.

De wandeling vertrekt om 11:30 en 14:00 uur en start bij het standbeeld van Anton van Duinkerken op de Grote Markt. Per tijdstip kunnen maximaal 40 deelnemers meelopen. Meld u zich dus snel aan, want vol is vol! Aanmelden kan het aanmeldformulier. Of via VVV Brabantse Wal zodra deze weer open is, op locatie (Steenbergsestraat 6) of telefonisch (0164-277482).

Kaarten kosten €5,- (incl. consumpties). De betaling kan worden voldaan voorafgaand aan de wandeling op 27 april 2020.

Een gouden momentje met Toon

Prins Nilles III brengt een saluut aan Toon van Duinkerken.

Op zondag 2 februari vond de publieksbijeenkomst ‘Rommetom Anton’ plaats in een bomvolle kleine zaal in Den Enghel. Pieter Huygens sprak over de band tussen ‘Toon’ en de Bergse vastenavend. Bernard Asselbergs (de jongste zoon van Anton van Duinkerken) vertelde levendig over het belang van carnaval voor zijn vader. En Prins Nilles III bracht een saluut bij het beeld op de Grote Markt, een eerbetoon aan Toon als wegvoorbereider van de Bergse vastenavend. Omdat de Prins de bijeenkomst tot een van de ‘gouden momentjes’ rekent van zijn afscheidstournee dit jaar, reikte hij een gouden neus uit. Eentje voor het beeld en eentje voor de zoon van Toon. Een eervolle afsluiting van een mooie middag!

Prins Nilles III en Bernard Asselbergs met gouden neus bij het standbeeld van Toon van Duinkerken.

Dertigste vriend van Anton

Stichting Anton van Duinkerken Nu heeft Janno den Engelsman mogen verwelkomen als dertigste vriend van Anton. Om deze mijlpaal te vieren hebben we Janno in het zonnetje gezet met een Anton van Duinkerkengoodiebag!

Ook vriend worden? Dat kan al vanaf €15 per jaar! Aanmelden kan via het formulier. Vrienden kun je immers nooit genoeg hebben.

Tentoonstelling ‘Anton van Duinkerken: peetoom van de Bergse vastenavend’

Vandaag 18 januari opent om 10 uur de winkel Vintage Vastenavend. De tentoonstelling ‘Anton van Duinkerken: peetoom van de Bergse vastenavend’ is vanaf dat moment te bezichtigen! Aan de hand van een hand-out en tentoongestelde voorwerpen en foto’s wordt het verhaal van Anton van Duinkerken en de vastenavend verteld. Ook zijn er linnen tasjes en vastenavendhangers te koop. De winkel is te vinden in de Fortuinstraat in Bergen op Zoom.

Rommetom Anton op 2 februari 2020

Anton van Duinkerken tijdens de vastenavend van 1951 (Stichting Vastenavend)

Skrol naar beneeje om ’t in ’t Berregs te leze.

Het is niet overdreven om Anton van Duinkerken de peetoom te noemen van de Bergse vastenavend. Met zijn Verdediging van Carnaval brak Van Duinkerken in 1928 al een lans voor het vastenavondfeest. En na de oprichting van Stichting Vastenavend in 1946 was Van Duinkerken verschillende keren te gast in het Krabbegat. Voor zijn verdiensten werd hij geridderd in de orde van gouden krab en benoemd tot krabbengeneraal. Bekend is zijn uitspraak tijdens kroegentochten op de vraag of hij iets wilde drinken: ‘Volgaarne, gaarne vol’!

Op 2 februari 2020 organiseert stichting Anton van Duinkerken Nu een bijeenkomst die in het teken staat van Anton van Duinkerken en de Bergse vastenavend. De bijeenkomst vindt plaats van 14.11-16.11 uur in Den Enghel aan de Grote Markt in Bergen op Zoom.
Tijdens deze leutige middag komt Prins Nilles III met zijn gevolg een saluut brengen aan de krabbengeneraal. Pieter Huygens spreekt over de band tussen Anton van Duinkerken en de Bergse vastenavend. Bernard Asselbergs (jongste zoon van Anton van Duinkerken) spreekt over zijn vaders voorliefde voor het Bergse volksfeest en zijn eigen jeugdherinneringen hieraan. Emiel Wilbrink zal de middag in goede banen leiden. De muzikale omlijsting wordt verzorgd door Troep ’71.

U kunt zich via de inschrijfpagina reeds aanmelden voor de bijeenkomst. Uiteraard is het ook mogelijk om uw kaartje op 2 februari aan de deur te kopen. Kaartjes voor de bijeenkomst kosten 5 euro (of 2 leutneutbonnen).  Naast entree krijgt u hiervoor een uniek aandenken.

Berregs:

’t Is nie overdreve n’om Anton van Duinkerken de péétoom te noeme van de Berregse Vastenavend. Mè zijn Verdedeging van Carnaval brak Van Duinkerken in 1928 al ’n lans voor ’t Vastenavendféést. En na d’oprichting van de Stichting Vastenavend in 1946 was Van Duinkerken verschillende kere te gast in ’t Krabbegat. Voor zijn verdienste wier ij geridderd in de Orde van de Gouwe Krab en benoemd tot Krabbegeneraal. Bekend is zijn uitspraak mette kroegentochte n’op de vraag of t’ie wa wilde drinke: ‘Volgaarne, gaarne vol!’

Op 2 febrewarie 2020 organiseer stichting Anton van Duinkerken Nu ’n bijéénkomst die in ’t teke sta van Anton van Duinkerken en de Berregse Vastenavend. De bijéénkomst vin plaats van 14.11 tot 16.11 uur in Den Enghel aan de Gròòte Mart.

Prins Nilles III mè z’n gevolleg mag netuurlek nie ontbreke bij de bijéénkomst om ’n saluut te brenge n’aan de Krabbegeneraal. Pieter Huygens sprikt over de band tusse Anton van Duinkerken en de Berregse Vastenavend. Bernard Asselbergs, de jongste zoon van Anton van Duinkerken, sprikt over zijn vaders voorliefde voor ’t Berregse volksféést en z’n eigeste jeugd’erinneringe ieraan. Emiel Wilbrink zal de middag prizzetere en de meziek kom van Troep ’71.

Agge interesse n’et voor de bijéénkomst kende oew eige aanmelde via deze link. Netuurlek is ’t ok mogelek om kartjes aan de deur te kòòpe n’op 2 febrewarie en die koste 5 euro (of 2 LeutNeutBonne). Ge kreg dan nie allééneg toegang, mar ok ’n uniek aandenke.

Op bezoek bij Bernard Asselbergs

V.l.n.r.: Pieter Huijgens, Bernard Asselbergs, Michiel Besters en Marius Bakx.

Op zondag 17 november zijn we in Amsterdam op bezoek geweest bij Bernard Asselbergs, de jongste zoon van Anton van Duinkerken. Dit bezoek stond mede in het teken van de bijeenkomst die wij op 2 februari 2020 organiseren over Van Duinkerken en de Bergse Vastenavend (meer nieuws hierover volgt spoedig!). Bernard heeft in de loop der jaren een grote collectie opgebouwd van zijn vaders werk en is momenteel bezig deze te voorzien van een beschrijving. Hij vertelde ons uitgebreid over deze collectie en toonde ons mooie, bijzondere en zeldzame werken. Een inspirerende middag met veel nieuwe informatie!

Een zaal vol vrienden van Anton van Duinkerken


Op zaterdag 9 november vond de eerste publieksbijeenkomst van Stichting Anton van Duinkerken Nu plaats! De bijeenkomst werd georganiseerd in het kader van 75 jaar Bevrijding Brabantse Wal en had plaats in een uitverkochte Verhalenkamer van bibliotheek Het Markiezaat.

In het bijzijn van Bernard Asselbergs, de jongste zoon van Anton van Duinkerken, hield eerst dr. Michiel Besters (voorzitter van de stichting) een boeiende lezing onder de titel Anton van Duinkerkens verzet tegen het nationaalsocialisme. Van Duinkerken heeft in de jaren dertig openlijk en fel stelling genomen tegen het sterk opkomende nationaalsocialistische gedachtegoed. Dat leidde in 1935 tot De Ballade van den katholiek, een hekeldicht dat gericht was tegen NSB-leider Anton Mussert, nadat deze zich het in zijn propagandablad had veroorloofd aanvallend te schrijven over ‘den zich katholiek noemende Van Duinkerken’. Na Besters’ lezing werd deze bijzondere ballade voorgedragen door Hans Janssen.

Tijdens de tweede helft van de bijeenkomst hield prof.dr. Ismee Tames (NIOD/Universiteit Utrecht) een inleiding over het thema verzet en hoe mensen hun gedrag bepalen in situaties van onderdrukking. Met actuele voorbeelden gaf zij aan hoe wij allemaal onze keuzes zouden moeten maken in tijden van onderdrukking, bij racisme, antisemitisme en xenofobie, waarbij het vaak gaat om onze houding in ogenschijnlijk kleine kwesties. Meer informatie over haar onderzoek vind je hier of lees haar longread.

Al met al een zeer interessante middag die werd afgesloten met enkele persoonlijke ontboezemingen van Bernard Asselbergs, die zich vond vertoeven in ‘een zaal vol vrienden van zijn vader’. De eerstvolgende bijeenkomst van Stichting Anton van Duinkerken Nu vindt plaats op zondagmiddag 2 februari 2020 en staat in het teken van de rol van deze markante Bergenaar met betrekking tot de Bergse vastenavend. Hou onze website en Facebookpagina in de gaten voor meer informatie!

Stem nu op onze stichting voor de actie Rabo ClubSupport!

Vandaag is de actie Rabo ClubSupport gestart! Stichting Anton van Duinkerken Nu doet hier ook aan mee. Rabobank Zuidwest-Brabant stelt een bedrag van €150.000,- beschikbaar dat wordt verdeeld over clubs en stichtingen in de regio. Leden van Rabobank Zuidwest-Brabant kunnen vanaf vandaag tot en met 6 oktober hun stem uitbrengen op 5 organisaties die zij willen steunen. Als jonge stichting telt voor ons elke euro. Stem daarom bij Rabo ClubSupport ook op Stichting Anton van Duinkerken Nu!

Stemmen kan via www.rabo-clubsupport.nl/zuidwest-brabant. Als lid van Rabobank Zuidwest-Brabant kunt u daar met uw persoonlijke code inloggen en uw stem uitbrengen.